Tekst: Frank Zwinkels, met dank aan Jolanda
Kunstenares Jolanda Linssen had een droom. Ze wilde graag een wandtapijt in een basisschool hangen om kinderen te verwonderen en uit te dagen. “De verwondering bij kinderen wanneer ze iets nieuws beleven vind ik fantastisch. En dat doen ze voortdurend, leergierig als ze zijn. Daar wilde ik graag iets mee doen.”
Op 4 november is haar droom uitgekomen: het wandtapijt is toen onthuld in basisschool De Lis in de Bieslandstraat. “Ik wil kinderen de schoonheid van de dingen om ons heen laten zien. Ervaren wat kunst kan doen. Het ‘triggert’ je fantasie, wekt de belangstelling, laat je buiten de kaders denken. Kunst stimuleert de creativiteit en laat zien dat je moet durven dromen.”
“Sinds 2020 ben ik gaan borduren op wol en heb ik textiele objecten gemaakt. Een heel groot tapijt in een onverwachte vorm verwacht je niet op een school. Groot, warm, intiem, aaibaar en ambachtelijk gemaakt. Een object met een verhaal. De uitstraling van vorm, materiaal en ambacht in een metershoog tapijt, wil ik kinderen laten ervaren.
Het inspireert om zelf aan de slag te gaan. Hoe zet je je ideeën om in een kunstwerk? Daag jezelf uit om met je handen te werken, ben creatief in vormen en maak iets wat in je hoofd ontstaat.”
Marokko
“Het is altijd mijn wens geweest dat het tapijt met de hand geknoopt zou worden, handmatig volgens het oude ambacht. Maar dat wordt in Nederland niet meer gedaan, alles gaat hier machinaal.”
Jolanda is gaan samenwerken met de Rotterdamse ondernemer Karin van Fairfabrics, die contacten heeft met vrouwencoöperaties in het buitenland, waaronder in Marokko, waar het oude ambacht van weven en knopen nog wel bestaat.
“Karin en ik zijn in Marokko geweest om Fatima en Khadisja van de coöperatie te ontmoeten. Ze wonen in een dorp een uur onder Fez met uitzicht op de Midden-Atlas. Met handen en voeten en met hulp van een Engelssprekende broer hebben we ons plan kunnen uitleggen. Ook heb ik van hen de techniek van het tapijtweven geleerd. Met z’n vieren zijn we naar de markten gegaan om wol te kopen, we hebben samen geweven en een fijne tijd gehad.”
“Voor mij was leren weven of een tapijtontwerp maken een nieuwe ervaring, een beleving die ik aan de kinderen van De Lis wil meegeven. Leren door te doen, creëren, fouten maken en weer herstellen en uiteindelijk tot het eindresultaat komen… Creativiteit is een onmisbaar onderdeel van leren en leven.
Het leert je denken in oplossingen. ”Uiteindelijk hebben Fatima en Khadisja in zes weken tijd het gigantische wandtapijt met de hand geweven en geknoopt.
De hand
In de week vóór de onthulling hebben we de kinderen in een speciale les voorbereid. Ze zijn aan de hand van het schaalmodel creatief aan de slag gegaan met het tekenen van handen, het bedenken van namen voor het kunstwerk en het met elkaar bespreken van spreekwoorden met handen.
“Het wandtapijt van vijfenhalve meter staat symbool voor iedereen in de omgeving van een kind: de ouders, buren, de juf, opa en oma die een kind ondersteunen en opvangen. Of zoals bij het wandtapijt staat: ‘De hand die je beschermt, opvangt, helpt, ondersteunt, de weg wijst en je een duwtje geeft als dat nodig is.’
